ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰੰਮੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ 'ਗੁਮਟਾਲਾ' ਰਹਿੰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸਨ। ਨਾਨੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ, ਨਾਨਾ ਜੀ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਉਸਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੀ। ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਨਿੰਮ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਪੀਂਘ ਝੂਟਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹਨ—ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਰਸ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀਰਤ। ਰੰਮੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇਸ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਹਲਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਯਾਦ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਮੰਮੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਿੰਡ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ?", ਤਾਂ ਰੰਮੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਮਕ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ, ਰੰਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਹੀ ਸਵੇਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਮਟਾਲਾ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਗੱਡੀ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਵਿੱਚ ਵੜੀ, ਰੰਮੀ ਦਾ ਦਿਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੜਕਣ ਲੱਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਰੰਮੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਹਿ ਤੁਰੇ। ਘਰ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿੰਮ ਦਾ ਰੁੱਖ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਦਿਆਂ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਬਿਰਧ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਨਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਉਹ ਰੰਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਗਏ। ਨਾਨਾ ਜੀ ਵੀ ਡੰਗੋਰੀ ਸਹਾਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਅਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੀਰਤ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਨਾਨਾ-ਨਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਏ। ਨਾਨੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ ਅਤੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ। ਨਾਨਾ ਜੀ ਨੇ ਭਿੱਜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਅਰਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਡੀ ਰੰਮੀ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ!"
ਸ਼ਾਮ ਢਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਨਾਨੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਮੰਜਾ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਗਿਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤਾ-ਤੱਤਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਰੰਮੀ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਮੁੱਢ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੁਰਦਰੇ ਤਣੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਗਲਵਕੜੀ ਪਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਅਰਸ਼ ਅਤੇ ਸੀਰਤ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੂਰੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਰੰਮੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਿਆ—ਗੁਮਟਾਲਾ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਸਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਖੋਜ ਉਹ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
-ਰਮਿੰਦਰ